Grypa (influenza) zazwyczaj zaczyna się nagle, od gorączki, kaszlu lub bólu gardła oraz bólów mięśni i/lub bólu głowy, i trwa najczęściej od 5 do 7 dni, według Instytutu Roberta Kocha (RKI, styczeń 2026). Dodatni test szybki potwierdza grypę, ujemny nie wyklucza jej.
Najważniejsze informacje
- Nagły początek z gorączką, kaszlem lub bólem gardła oraz bólami mięśni i/lub głowy jest typowy; gorączka często nie występuje (RKI, styczeń 2026).
- Grypa trwa zwykle od 5 do 7 dni (RKI, styczeń 2026); kaszel i zmęczenie mogą utrzymywać się ponad 2 tygodnie (CDC, luty 2026).
- Dodatni szybki test antygenowy potwierdza grypę; ujemny nie wyklucza jej (łączna czułość 62,3% w metaanalizie; Chartrand et al., 2012).
- Wykonaj test jak najwcześniej, najlepiej mniej niż 4 dni po wystąpieniu choroby (CDC, czerwiec 2026).
- Duszności, ból w klatce piersiowej, splątanie lub objawy, które ustępują, a następnie nawracają, wymagają pilnej pomocy medycznej (CDC, sierpień 2024).
Czym jest grypa (influenza)?
Grypa to zakaźna infekcja dróg oddechowych wywoływana przez wirusy grypy, głównie typy A i B (RKI FAQ, 15 września 2026). Okres inkubacji jest krótki: wynosi około 1 do 3 dni (RKI) lub 1 do 4 dni (CDC, ostatnia aktualizacja 17 września 2024). Osoby zakażone mogą roznosić wirusa już przed pojawieniem się pierwszych objawów.
W klimacie umiarkowanym sezon na półkuli północnej trwa zazwyczaj od 40. tygodnia kalendarzowego (początek października) do 20. tygodnia (połowa maja), według RKI (FAQ, 15 września 2026). Fala rozpoczyna się zwykle na przełomie roku i trwa 3 do 4 miesięcy. W Stanach Zjednoczonych grypa rozprzestrzenia się przez cały rok, a jej aktywność osiąga szczyt najczęściej między grudniem a lutym (CDC, ostatnia aktualizacja 26 września 2025). Upraszczając, RKI uznaje, że fala grypy się rozpoczęła, gdy wirus grypy A lub B stwierdza się w co najmniej 1 na 5 próbek od pacjentów (RKI FAQ, 15 września 2026).
Grypa A i B
Influenza A(H1N1)pdm09, A(H3N2) oraz grypa B powodują sezonowe epidemie w Niemczech. W sezonie 2025/26 na A(H3N2) przypadało 71% wykryć sentinellowych, a na A(H1N1)pdm09 28%, natomiast grypę B stwierdzano tylko bardzo rzadko (tygodniowy raport RKI, 13. tydzień 2026, dane na 31 marca 2026).
Dowody dotyczące różnic klinicznych między typami są ograniczone. W badaniu obejmującym 343 hospitalizowane dzieci (260 z grypą A, 83 z grypą B) przebieg choroby był podobny w obu przypadkach, przy czym ból głowy i ból brzucha występowały częściej u starszych dzieci z grypą B (Eşki i in., 2024). W badaniach prowokacyjnych z udziałem zdrowych dorosłych ochotników gorączka wystąpiła w 37,0% do 40,6% zakażeń grypą A, ale tylko w 7,5% zakażeń grypą B (Carrat i in., 2008).
Wariant podkladu K A(H3N2)
Podklad K (dawniej J.2.4.1) pojawił się w sierpniu 2025 i szybko rozprzestrzenił się na świecie, według WHO (27 lutego 2026). Do listopada 2025 wykryto go na wszystkich kontynentach i stanowił blisko połowę sekwencji A(H3N2) w UE/EOG (ECDC, 20 listopada 2025).
W porównaniu z wirusem szczepionkowym 2025/26 zawiera on kilka zmian w hemaglutyninie (ECDC, 20 listopada 2025). W testach laboratoryjnych surowica odpornościowa przeciwko szczepowi szczepionkowemu 2025/26 reagowała z wirusami podkladu K o 4 do 5 stopni log2 słabiej (tygodniowy raport RKI, 13. tydzień 2026). ECDC nie potwierdziło cięższego przebiegu choroby: kraje Azji Wschodniej z wygaszającymi się falami nie zgłaszały niezwykle wysokiej ciężkości zachorowań, a szczepionka 2025/26 nadal miała chronić przed ciężkim przebiegiem (ECDC, 20 listopada 2025). Szybkie testy antygenowe i standardowe PCR wykrywają grypę A, ale nie rozróżniają podkladów; umożliwia to wyłącznie sekwencjonowanie genomu (Hariyanto, styczeń 2026). Szczepionki 2026/27 zawierają szczepy podkladu K (WHO, 27 lutego 2026).
Główne objawy grypy
Typowa grypa zaczyna się nagle, od gorączki, kaszlu lub bólu gardła oraz bólów mięśni i/lub głowy, według RKI (styczeń 2026). Gorączka w wielu przypadkach nie występuje: jako zasadę ogólną RKI przyjmuje, że około jedna trzecia zakażeń przebiega z gorączką, jedna trzecia łagodnie i jedna trzecia bezobjawowo.
Objawy rozwijają się w ciągu kilku godzin. Typowe oznaki to:
- nagły początek, często z gorączką
- suchy kaszel lub ból gardła
- bóle mięśni, kończyn, pleców lub głowy
- ogólne osłabienie i potliwość
- katar
RKI opisuje nudności, wymioty i biegunkę jako rzadkie (RKI, styczeń 2026), natomiast CDC zauważa, że występują one częściej u dzieci niż u dorosłych (CDC, ostatnia aktualizacja 26 sierpnia 2024). Wiele innych patogenów oddechowych powoduje podobne dolegliwości. W analizie 56 badań challenge z udziałem 1 280 zdrowych ochotników gorączka wystąpiła w 37,0% zakażeń A(H1N1), 40,6% A(H3N2) i 7,5% grypy typu B, a 66,9% zakażeń było objawowych (Carrat et al., 2008).
Objawy grypy u dzieci
Dzieci zwykle chorują nagle, a wymioty i biegunka występują częściej niż u dorosłych (CDC, ostatnia aktualizacja 26 sierpnia 2024). Według NHS (ostatnia weryfikacja 3 lutego 2026) u dzieci mogą wystąpić również ból ucha, podrażnienie oczu i powiększone węzły chłonne, a często wydają się one mniej aktywne.
U starszych dzieci z grypą typu B częściej obserwowano ból głowy i ból brzucha (Eşki et al., 2024).
Objawy grypy u osób starszych
U osób starszych objawy są często mniej wyraźne i przypominają przeziębienie (BIÖG, kwiecień 2018). Wiele osób starszych i z obniżoną odpornością nie ma gorączki, co może utrudniać rozpoznanie grypy (CDC, luty 2026). Pogorszenie choroby przewlekłej jest jednym z objawów alarmowych według CDC (CDC, 26 sierpnia 2024). RKI zaleca osobom po 60. roku życia wczesną konsultację lekarską (RKI FAQ, 29 września 2025).
Grypa letnia: czy to grypa?
To, co nazywa się „grypą letnią", zwykle nie jest grypą, lecz zakażeniem typowymi wirusami przeziębienia, takimi jak rinowirusy czy enterowirusy, według RKI (FAQ, 15 września 2026). Od 24. do 27. tygodnia 2026 r. (od 8 czerwca do 5 lipca 2026 r.) w praktykach sentinellowych nie wykryto wirusów grypy; dominowały rinowirusy (36%), a z dużym dystansem za nimi uplasowały się wirusy paragrypy (13%) (miesięczny raport RKI, tygodnie 24–27/2026).
Od 26. do 31. tygodnia 2026 r. do RKI zgłaszano mniej niż 100 przypadków grypy tygodniowo (raport miesięczny, 5 sierpnia 2026), a w tygodniach 32–35 wirusy grypy A i B stwierdzono jedynie w 2% próbek sentinellowych, podczas gdy rinowirusy prowadziły z 24% (miesięczny raport RKI, dane na 1 września 2026). Pod koniec sierpnia RKI zaobserwował pierwsze oznaki rosnącej aktywności grypy w niektórych systemach nadzoru, przy ogólnie niskim poziomie (miesięczny raport RKI, dane na 1 września 2026). Poza sezonem grypowym krążą również inne wirusy oddechowe; we wrześniu 2026 r. w sentineli RKI wykryto także adenowirusy (raport ARE RKI, 23 września 2026). Zobacz objawy, przebieg i diagnostyka adenowirusa.
Grypa jest jednak możliwa o każdej porze roku. RKI podaje, że wirusy grypy i SARS-CoV-2 wykrywa się przez cały rok (15 września 2026), a WHO zauważa, że w regionach tropikalnych grypa występuje przez cały rok (karta informacyjna, 28 lutego 2025). Letnie zakażenie może zatem być grypą, ale dane liczbowe przemawiają zdecydowanie za wirusem przeziębienia.
Nagłe wymioty i biegunka bez wyraźnej gorączki mają zwykle inną przyczynę. Chorobę wywołaną przez norowirusy nazywa się czasem „grypą żołądkową", ale nie ma ona nic wspólnego z grypą, a większość osób wraca do zdrowia w ciągu 1 do 3 dni (CDC, ostatnia aktualizacja 24 kwietnia 2024). Objawy utrzymują się przez około 12 do 48 godzin (przewodnik RKI dotyczący norowirusów, 29 listopada 2019).
Grypa czy przeziębienie: jak je odróżnić
Grypa rozwija się w ciągu kilku godzin i obejmuje nie tylko nos i gardło, natomiast przeziębienie nasila się w ciągu 1 do 2 dni, według NHS (ostatnia weryfikacja: 3 lutego 2026). Tempo pojawienia się objawów jest pomocną wskazówką, ale same objawy nie pozwalają potwierdzić grypy; potwierdza ją dodatni wynik testu, natomiast ujemny test szybki nie wyklucza grypy (CDC, ostatnia aktualizacja: 17 września 2024).
| Cecha | Grypa (influenza) | Przeziębienie |
|---|---|---|
| Początek | gwałtowny, w ciągu kilku godzin | stopniowy, w ciągu 1 do 2 dni |
| Gdzie odczuwasz dolegliwości | nie tylko nos i gardło; często złe samopoczucie uniemożliwia normalne funkcjonowanie | głównie nos i gardło |
W przypadku RSV i COVID-19 zobacz grypa a RSV a COVID-19: porównanie objawów. Grypy i COVID-19 nie można odróżnić na podstawie samych objawów; konieczne jest wykonanie testu (CDC, ostatnia aktualizacja: 17 września 2024).
Przebieg grypy dzień po dniu i czas trwania
Choroba trwa zwykle 5 do 7 dni (RKI, styczeń 2026), a niepowikłana grypa ustępuje po 3 do 7 dniach (CDC, luty 2026). Większość osób wraca do zdrowia po gorączce i innych objawach w ciągu 1 tygodnia (WHO, 28 lutego 2025), natomiast kaszel i zmęczenie mogą utrzymywać się ponad 2 tygodnie (CDC, luty 2026).
Wirusa można przenosić już od około 1 dnia przed wystąpieniem objawów. Zgodnie z danymi RKI osoby zakażone wydalają wirusa średnio przez 4 do 5 dni od początku choroby, a dzieci często dłużej (RKI, styczeń 2026); CDC podaje do 5 do 7 dni i wskazuje pierwsze 3 dni jako najbardziej zakaźne (CDC, 17 września 2024).
Oś czasu dzień po dniu
Objawy narastają od dnia 1 i osiągają szczyt w dniach 2 do 3 w badaniach z kontrolowaną ekspozycją u zdrowych dorosłych; dla dzieci i osób starszych brak takich danych (Carrat i in., 2008).
| Faza | Dni | Co się dzieje | Na co zwracać uwagę |
|---|---|---|---|
| Początek | Dzień 1 | Nagły początek w ciągu kilku godzin z gorączką, bólami mięśni, bólem głowy i zmęczeniem | Wczesne wykonanie testu; osoby z grup ryzyka powinny wcześnie zgłosić się do lekarza |
| Szczyt | Dzień 2 do 3 | Najsilniejsze objawy ogólne w dniu 2, najsilniejsze objawy ogółem w dniu 3 (badania z kontrolowaną ekspozycją u zdrowych dorosłych) | Odpoczynek, odpowiednie nawodnienie |
| Faza ostra | Dzień 3 do 5 | Gorączka zwykle ustępuje, kaszel i zmęczenie się utrzymują | Brak poprawy po kilku dniach: zgłoś się do lekarza |
| Koniec fazy ostrej | Dzień 5 do 7 | Większość przypadków trwa 5 do 7 dni (RKI), 3 do 7 dni przy braku powikłań (CDC); większość osób nie ma gorączki w ciągu 1 tygodnia | W ciężkim przebiegu pogorszenie często występuje 3 do 10 dni od początku choroby, głównie z powikłaniami płucnymi (RKI) |
| Rekonwalescencja | Dzień 7 do 10 | Energia powraca powoli | Objawy, które ustępują, a następnie nawracają, są sygnałem ostrzegawczym |
| Objawy resztkowe | od 2. tygodnia | Kaszel i zmęczenie mogą trwać ponad 2 tygodnie, zwłaszcza u osób starszych i osób z przewlekłą chorobą płuc | Dłuższy kaszel powinien zostać zbadany, w tym pod kątem atypowego zapalenia płuc |
Oś czasu ta podsumowuje wyniki badań z kontrolowaną ekspozycją oraz przebiegi opisane przez RKI i CDC; nie jest oficjalnym schematem dzień po dniu i nie obowiązuje w niezmienionej formie u dzieci ani osób starszych.
Kiedy objawy powinny się poprawić
Jeśli po kilku dniach nie odczuwasz wyraźnej poprawy lub po poprawie następuje pogorszenie, zgłoś się do lekarza, doradza RKI (FAQ, 29 września 2025). W ciężkim przebiegu choroby pogorszenie często pojawia się 3 do 10 dni od wystąpienia objawów, głównie z powikłaniami płucnymi (RKI, styczeń 2026). NHS zaleca pilną konsultację lekarską, jeśli nie ma poprawy po 7 dniach (3 lutego 2026). Przedłużający się kaszel również powinien zostać zbadany, w tym pod kątem atypowego zapalenia płuc jako przyczyny przedłużającego się kaszlu.
Ostrzegawcze objawy nagłego pogorszenia
W razie duszności, bólu w klatce piersiowej, splątania lub objawów, które ustępują, a następnie nawracają, należy pilnie zwrócić się o pomoc lekarską, zgodnie z CDC (ostatnia aktualizacja 26 sierpnia 2024 r.). W ciężkim przebiegu choroby pogorszenie stanu 3 do 10 dni po wystąpieniu objawów może sygnalizować powikłania płucne (RKI, styczeń 2026), dlatego nie należy po prostu czekać, aż samo przejdzie.
W Niemczech RKI zaleca również wczesną konsultację lekarską osobom powyżej 60. roku życia lub poniżej 2. roku życia, osobom przewlekle chorym oraz kobietom w ciąży (FAQ, 29 września 2025 r.).
Ostrzegawcze objawy u dorosłych
CDC wymienia następujące ostrzegawcze objawy nagłego pogorszenia u dorosłych (ostatnia aktualizacja 26 sierpnia 2024 r.):
- trudności z oddychaniem lub duszność
- utrzymujący się ból lub ucisk w klatce piersiowej lub brzuchu
- utrzymujące się zawroty głowy, splątanie lub niemożność wybudzenia
- drgawki
- brak oddawania moczu
- silny ból mięśni, silne osłabienie lub chwiejność podczas chodzenia i stania
- gorączka lub kaszel, które ustępują, a następnie nawracają lub nasilają się
- pogorszenie chorób przewlekłych
NHS (3 lutego 2026 r.) zaleca wezwanie pogotowia w przypadku nagłego bólu w klatce piersiowej, silnej duszności lub odkrztuszania krwi, a także pilną konsultację lekarską przy dusznościach, braku poprawy po 7 dniach, w wieku 65 lat i powyżej, w ciąży, przy chorobie przewlekłej lub osłabionym układzie odpornościowym.
Ostrzegawcze objawy u dzieci
U dzieci CDC (ostatnia aktualizacja 26 sierpnia 2024 r.) wymienia następujące ostrzegawcze objawy nagłego pogorszenia:
- przyspieszony lub utrudniony oddech albo cofanie się żeber przy każdym wdechu
- sinawe usta lub twarz
- ból w klatce piersiowej
- silne bóle mięśni
- odwodnienie, na przykład brak moczu przez 8 godzin
- drgawki
- brak wybudzania się lub brak reakcji
- gorączka lub kaszel, które ustępują, a następnie nawracają lub nasilają się
- gorączka powyżej 40 °C (104 °F), która nie ustępuje po lekach
- każda gorączka u niemowląt poniżej 12. tygodnia życia
Kto jest najbardziej narażony
Osoby starsze, kobiety w ciąży i osoby z chorobami przewlekłymi są bardziej narażone na ciężki przebieg choroby (RKI, styczeń 2026). W sezonie 2025/26 96% z 2248 osób w Niemczech, które zmarły z potwierdzoną laboratoryjnie grypą, miało 60 lat lub więcej (RKI, dane wstępne na dzień 1 września 2026), a osoby dorosłe w wieku 65 lat i starsze stanowiły większość hospitalizacji w UE/EOG w tym sezonie (ECDC, 20 lutego 2026).
Do grup ryzyka wymienianych przez RKI należą osoby powyżej 60. roku życia i dzieci poniżej 2. roku życia, osoby z przewlekłymi chorobami serca lub płuc, cukrzycą, niedoborami odporności, chorobami neurologicznymi lub ciężką otyłością, a także kobiety w ciąży. Ciąża, zwłaszcza w jej późniejszym okresie, zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu choroby (RKI, styczeń 2026).
W Stanach Zjednoczonych CDC oceniło sezon 2025/26 jako umiarkowany w skali ogólnej i o wysokiej ciężkości u dzieci (CDC FluView, tydzień 16 2026); do tygodnia 37 2026 zgłoszono 195 zgonów wśród dzieci (CDC FluView, 25 września 2026). Osobom z grup ryzyka RKI zaleca wczesną konsultację lekarską (FAQ, 29 września 2025).
Sezon grypowy 2026/27: aktualna sytuacja
W 38. tygodniu 2026 r. (od 14 do 20 września) aktywność grypy w Niemczech była bardzo niska, a wyraźnie dominowały rinowirusy, jak wynika z danych RKI (raport z 23 września 2026 r.). Ogólny poziom ostrych infekcji dróg oddechowych był umiarkowany; według szacunków GrippeWeb w tym tygodniu zachorowało nowo około 5,5 mln osób (6 600 na 100 000), podczas gdy zapadalność na grypę i poziom w ściekach pozostawały bardzo niskie. W UE/EOG aktywność grypy była w 37. tygodniu 2026 r. niska, a wykrycia odnotowano tylko w kilku krajach (ECDC, 18 września 2026 r.).
Dla porównania: fala 2025/26 w Niemczech trwała 15 tygodni, od 48. tygodnia 2025 r. do 10. tygodnia 2026 r., a szczyt przypadł na 5. tydzień 2026 r. (tygodniowe raporty RKI, tygodnie 11 i 12 2026 r.). Sezon 2026/27 rozpoczyna się w 40. tygodniu (początek października 2026 r.), kiedy to RKI wznawia szczegółowe raporty tygodniowe (raport ARE RKI, 23 września 2026 r.). Aktualne dane można znaleźć w artykule bieżący sezon grypowy 2026/27: rozwój sytuacji i opcje testowania.
Kiedy wykonać test na grypę
Test należy wykonać jak najwcześniej, najlepiej w ciągu 4 dni od początku choroby; dodatni test szybki potwierdza grypę, ujemny jej nie wyklucza (CDC, ostatnia aktualizacja 22 czerwca 2026). Prawdopodobieństwo dodatniego wyniku testu laboratoryjnego systematycznie spada po pierwszych 2 dniach choroby (RKI, styczeń 2026).
Wymazy z nosa są czulsze niż wymazy z gardła (RKI, styczeń 2026), a wyniki fałszywie ujemne testów samodzielnych zdarzały się częściej, gdy test wykonywano później niż 72 godziny po wystąpieniu objawów (Geyer et al., 2022). Jeśli należy Pani/Pan do grupy ryzyka lub samopoczucie się pogarsza, należy wcześniej skontaktować się z lekarzem (RKI FAQ, 29 września 2025).
Szybki test antygenowy a PCR
Klasyczny szybki test antygenowy wykrywa znacznie mniej przypadków grypy niż laboratoryjny RT-PCR, który jest metodą referencyjną (Merckx et al., 2017).
| Rodzaj testu | Czułość wobec grypy (dane niezależne) | Swoistość | Jak interpretować wynik |
|---|---|---|---|
| Metaanaliza klasycznych testów szybkich (159 badań, 26 testów) | 62,3% zbiorczo | 98,2% | Wynik dodatni potwierdza, ujemny nie wyklucza |
| Klasyczny szybki test antygenowy (wobec RT-PCR) | 54,4% (A), 53,2% (B) | powyżej 98% | Czułość tylko dobra do umiarkowanej (RKI) |
| Cyfrowy test immunochemiczny z czytnikiem | 80,0% (A), 76,8% (B) | powyżej 98% | CDC: od 76% do 80% |
| Szybki test molekularny (NAAT) | 91,6% (A), 95,4% (B) | powyżej 98% | Najbliższy metodzie referencyjnej |
| Domowy test samodzielny (badanie niezależne) | 61% | 95% | Więcej wyników fałszywie ujemnych po 72 godzinach |
| Test antygenowy kombinowany (niezależna ocena laboratoryjna, przeszkolony personel) | 54,3% (Ct ≤ 35), 100% przy Ct ≤ 25 | – | Autorzy zalecają potwierdzenie PCR przy objawach |
| RT-PCR | metoda referencyjna (punkt odniesienia, względem którego ocenia się inne testy) | – | Rozważyć, gdy podejrzenie pozostaje |
W badaniach finansowanych przez przemysł czułość zbiorcza była o 6,2 do 34,0 punktu procentowego wyższa niż w innych badaniach (Merckx et al., 2017), dlatego dane producenta należy interpretować z ostrożnością. Wynik należy odczytywać zawsze w czasie podanym w instrukcji testu. Więcej o liczbach można przeczytać w artykule czułość i swoistość testów medycznych.
Co oznacza wynik ujemny
Ujemny test szybki nie wyklucza grypy (CDC, 22 czerwca 2026; RKI, styczeń 2026). Czułość jest niższa u dorosłych niż u dzieci oraz niższa wobec grypy typu B niż typu A (Chartrand et al., 2012).
Jeśli objawy utrzymują się lub nasilają, należy zgłosić się do lekarza (RKI FAQ, 29 września 2025). Autorzy niezależnej oceny zalecają potwierdzanie ujemnego wyniku testu szybkiego u osób z objawami metodą PCR (Meyer et al., 2025). Gdy grypa jest szeroko rozpowszechniona w populacji, a podejrzenie pozostaje, CDC zaleca rozważenie potwierdzenia metodą RT-PCR lub innym testem molekularnym (22 czerwca 2026).
Testy kombinowane na grypę, COVID-19 i RSV
Test antygenowy kombinowany sprawdza jednocześnie kilka wirusów oddechowych, ale wynik ujemny nie daje pewności (CDC, 22 czerwca 2026). W niezależnej ocenie w szpitalu uniwersyteckim jeden test kombinowany wykrywał grypę A/B z czułością 54,3% przy Ct ≤ 35, a 100% dopiero przy bardzo wysokim mianie wirusa (Meyer et al., 2025). Test wykonano w laboratorium przez przeszkolony personel z użyciem wymazów z nosogardła, czyli w warunkach optymalnych, a nie jako domowy test samodzielny.
Można przejrzeć ofertę testów kombinowanych do samodzielnego wykonania w domu oraz testów na grypę i inne zakażenia oddechowe. Przed zakupem przewodnik po testach kombinowanych wyjaśnia, na co zwracać uwagę, a materiał jak prawidłowo wykonać test samodzielny dotyczy pobrania materiału. Zgodnie z IVDR testy do samodzielnego wykonania, które nie są jednoznacznie przypisane do klasy B, należą do klasy C, dlatego testy antygenowe do samodzielnego wykonania na patogeny oddechowe wymagają jednostki notyfikowanej (Paul-Ehrlich-Institut FAQ, 3 listopada 2025).
Leczenie: co pomaga przy grypie
Większość osób radzi sobie z grypą w domu, odpoczywając i pijąc dużo płynów; leki przeciwwirusowe są dostępne wyłącznie na receptę i działają najlepiej, gdy zostaną rozpoczęte w ciągu 48 godzin (CDC, ostatnia aktualizacja 2 września 2025). Dzieciom i nastolatkom z grypą lub podejrzeniem grypy nie należy podawać aspiryny ani żadnych produktów zawierających salicylany; w rzadkich przypadkach może to wywołać zespół Reye'a (CDC, ostatnia aktualizacja 30 sierpnia 2024).
Jeśli należy Pan/Pani do grupy ryzyka lub stan zdrowia się pogarsza, należy wcześniej skontaktować się z lekarzem (RKI FAQ, 29 września 2025); CDC zaleca rozpoczęcie leczenia tak wcześnie, jak to możliwe, przy podejrzeniu lub rozpoznaniu grypy, bez czekania na wyniki testów (10 marca 2026).
Opieka domowa
W przypadku niepowikłanej grypy należy rekonwalescencję prowadzić w domu i w razie potrzeby w odpowiednim czasie skontaktować się z lekarzem (RKI guide, 14 stycznia 2026).
- odpoczynek i sen w takim zakresie, w jakim są potrzebne
- picie wystarczającej ilości płynów
- nie podawać dzieciom ani nastolatkom aspiryny ani produktów zawierających salicylany (CDC, 30 sierpnia 2024)
- unikanie bliskiego kontaktu z innymi osobami, zwłaszcza z osobami z grupy podwyższonego ryzyka (RKI FAQ, 15 września 2026)
Jeśli objawy nie ustępują w ciągu kilku dni lub po poprawie ponownie się nasilają, należy zgłosić się do lekarza (RKI FAQ, 29 września 2025).
Leki przeciwwirusowe
Leki przeciwwirusowe skracają chorobę o około 1 dzień i działają najlepiej, gdy zostaną rozpoczęte w ciągu 48 godzin od wystąpienia objawów (CDC, ostatnia aktualizacja 2 września 2025). Stosuje się je, gdy grozi ciężki przebieg choroby lub gdy ryzyko jest podwyższone; bez czynników ryzyka zwykle wystarcza leczenie objawowe (RKI, styczeń 2026). CDC zaleca wczesne leczenie osobom hospitalizowanym, z ciężkim, powikłanym lub postępującym przebiegiem choroby oraz osobom z grupy podwyższonego ryzyka (CDC, 10 marca 2026); IDSA wymienia m.in. dzieci poniżej 2. roku życia, osoby dorosłe w wieku 65 lat i starsze, kobiety w ciąży oraz kobiety do 2 tygodni po porodzie (IDSA, grudzień 2018).
W Niemczech stosuje się prawie wyłącznie oseltamiwir i zanamiwir (RKI, styczeń 2026). Baloksawir jest dopuszczony w UE od 3. tygodnia życia w niepowikłanej grypie oraz w profilaktyce po ekspozycji, przyjmuje się go doustnie raz na dobę i według RKI nie był wprowadzany do obrotu w Niemczech (RKI guide, rozdział dotyczący terapii zaktualizowany w listopadzie 2025). W Stanach Zjednoczonych dopuszczone są również peramiwir (dożylny) oraz baloksawir od 5. roku życia (CDC, 10 marca 2026).
Liczy się wczesne rozpoczęcie leczenia. W amerykańskim badaniu obejmującym 26 233 dorosłych hospitalizowanych z zapaleniem płuc związanym z grypą śmiertelność 30-dniowa wynosiła 7,5%, 8,5% i 10,2%, gdy leczenie rozpoczęto w dniu 0., 1. oraz między 2. a 5. dniem (skorygowane ilorazy szans 1,14 i 1,40 w porównaniu z dniem 0.; Tenforde i wsp., 15 lutego 2025). W ciężkim przebiegu choroby leczenie można podjąć również później (RKI, styczeń 2026), a późniejsze rozpoczęcie może nadal pomóc osobom z wysokiej grupy ryzyka (CDC, 2 września 2025).
Środki zapobiegawcze
Gdy jesteś chory, czystsze powietrze i wentylacja, higiena rąk, dobrze dopasowana maseczka, zachowanie dystansu oraz testowanie zmniejszają ryzyko przeniesienia wirusa na inne osoby (CDC, ostatnia aktualizacja 18 sierpnia 2025).
- wpuszczaj świeże powietrze
- często myj ręce
- noś dobrze dopasowaną maseczkę w obecności innych osób
- zachowuj dystans wobec innych osób
- unikaj bliskiego kontaktu z osobami z grupy podwyższonego ryzyka (RKI FAQ, 15 września 2026)
Szczepienie przeciw grypie 2026/27
STIKO zaleca coroczne szczepienie przeciw grypie wszystkich osób w wieku 60 lat i starszych oraz zdefiniowanych grup ryzyka, według RKI (FAQ, 10 września 2026). Dla osób w wieku 60 lat i starszych zaleca się szczepionkę o wysokiej dawce lub szczepionkę z adiuwantem MF-59, przy czym oba te rozwiązania uważa się za równoważne (FAQ RKI/STIKO, 8 września 2025).
Szczepienie ze wskazaniem dotyczy między innymi wszystkich kobiet w ciąży od drugiego trymestru, a od pierwszego trymestru w przypadku, gdy choroba podstawowa zwiększa ryzyko, oraz osób w wieku 6 miesięcy i starszych z podwyższonym ryzykiem zdrowotnym z powodu choroby podstawowej. Wymieniono również mieszkańców domów opieki, osoby z bliskiego otoczenia grup ryzyka oraz osoby narażone zawodowo (FAQ RKI/STIKO, 17 lipca 2025; Bulletin Epidemiologiczny 4/2026, 22 stycznia 2026).
Na sezon 2026/27 dostosowano wszystkie trzy szczepy wirusa, w tym szczepy A/Darwin z subkladu K (WHO, 27 lutego 2026). Paul-Ehrlich-Institut dopuścił do obrotu ponad 5 milionów dawek do 23 sierpnia 2026 (27 sierpnia 2026).
Termin: aby być chronionym na czas, należy zaszczepić się od października do połowy grudnia; pełna ochrona rozwija się w ciągu 10 do 14 dni (FAQ RKI/STIKO, 10 września 2026). Jeśli ten termin został pominięty, szczepienie uzupełniające na początku fali lub w jej trakcie nadal ma sens.
W poprzednim sezonie wstępne szacunki wynosiły 52% (95% CI 29 do 69) wobec choroby A(H3N2) wymagającej pomocy medycznej w podstawowej opiece zdrowotnej w UE (ECDC, 19 grudnia 2025) oraz od 72% do 75% u osób poniżej 18 roku życia i od 32% do 39% u dorosłych wobec wizyt na oddziałach ratunkowych i hospitalizacji w Anglii (Kirsebom i wsp., 20 listopada 2025).
Podsumowanie
Grypa zaczyna się nagle i zwykle trwa od 5 do 7 dni (RKI, styczeń 2026), ale gorączka często nie występuje. Wykonaj test wcześnie: dodatni test szybki potwierdza grypę, ujemny nie wyklucza jej (czułość zbiorcza 62,3% w metaanalizie; Chartrand et al., 2012). W przypadku duszności, bólu w klatce piersiowej lub zaburzeń świadomości pilnie zgłoś się po pomoc (CDC, 26 sierpnia 2024).
Najczęściej zadawane pytania
Jakie są typowe objawy grypy w sezonie 2026/27?
Typowy jest nagły początek z gorączką, kaszlem lub bólem gardła oraz bólami mięśni i/lub głowy (RKI, styczeń 2026). Gorączka często nie występuje, zwłaszcza u osób starszych i z obniżoną odpornością (CDC, luty 2026). W przypadku subwariantu K, odpowiedzialnego za falę 2025/26, ECDC nie zgłosił nietypowo wysokiej ciężkości zachorowań w krajach Azji Wschodniej (ECDC, 20 listopada 2025). Aby sprawdzić aktualną sytuację, zobacz bieżący sezon grypowy 2026/27: rozwój sytuacji i możliwości testowania.
Czym jest „grypa letnia"?
Zwykle nie jest to grypa, lecz zakażenie typowymi wirusami przeziębienia, takimi jak rinowirusy lub enterowirusy (RKI, 15 września 2026). W tygodniach 24. do 27. 2026 roku w praktykach sentinellowych nie wykryto wirusów grypy, a przeważały rinowirusy (36%) (miesięczny raport RKI, tygodnie 24 do 27/2026, lipiec 2026). Grypa jest jednak wykrywana przez cały rok, więc sam czas wystąpienia objawów jej nie wyklucza (FAQ RKI, 15 września 2026).
Jak długo trwa grypa?
Większość osób choruje przez 5 do 7 dni (RKI, styczeń 2026), a niepowikłana grypa ustępuje po 3 do 7 dniach (CDC, luty 2026). Większość osób wraca do zdrowia z gorączki i innych objawów w ciągu 1 tygodnia (WHO, luty 2025). Kaszel i zmęczenie mogą utrzymywać się ponad 2 tygodnie, zwłaszcza u osób starszych i z przewlekłymi chorobami płuc (CDC).
Jak długo grypa jest zakaźna?
Wirus można przekazywać już od około 1 dnia przed pojawieniem się objawów. Zgodnie z danymi RKI osoby zakażone wydalają wirusa średnio przez 4 do 5 dni od początku choroby, a dzieci często dłużej (RKI, styczeń 2026); CDC podaje do 5 do 7 dni od początku choroby i wskazuje pierwsze 3 dni choroby jako najbardziej zakaźne (CDC, 17 września 2024). W naszym szczegółowym poradniku wyjaśniamy, jak długo pozostajesz zakaźny przy przeziębieniu, grypie, COVID-19 lub RSV oraz kiedy możesz wrócić do pracy lub szkoły.
Grypa czy przeziębienie: jak je odróżnić?
Przydatną wskazówką jest tempo pojawienia się objawów. Grypa rozwija się w ciągu kilku godzin i obejmuje nie tylko nos i gardło, natomiast przeziębienie nasila się przez 1 do 2 dni (NHS, 3 lutego 2026). Na podstawie samych objawów nie można odróżnić grypy od COVID-19, dlatego konieczne jest wykonanie testu (CDC, 17 września 2024), a ujemny test szybki nie wyklucza grypy.
Czy grypa może powodować nudności, wymioty lub biegunkę?
Nudności, wymioty i biegunka są rzadkie w przypadku grypy (RKI, styczeń 2026). U dzieci wymioty i biegunka występują częściej niż u dorosłych (CDC, 26 sierpnia 2024), a u starszych dzieci z grypą typu B częściej obserwowano ból brzucha (Eşki i in., 2024). To, co potocznie nazywa się „grypą żołądkową", jest zwykle wywoływane przez norowirusy, a nie przez wirus grypy (CDC, 24 kwietnia 2024).
Kiedy należy wykonać test na grypę?
Test należy wykonać jak najwcześniej, najlepiej w ciągu mniej niż 4 dni od pojawienia się objawów (CDC, 22 czerwca 2026). Szansa na dodatni wynik testu laboratoryjnego systematycznie spada po pierwszych 2 dniach choroby (RKI, styczeń 2026), a testy samodzielne częściej dają wyniki fałszywie ujemne po 72 godzinach (Geyer i in., 2022). Wymazy z nosa są czulsze niż wymazy z gardła (RKI).
Co oznacza ujemny wynik testu szybkiego?
Nie wyklucza on grypy (CDC, 22 czerwca 2026; RKI, styczeń 2026). Jeśli objawy utrzymują się lub nasilają, należy zgłosić się do lekarza (FAQ RKI, 29 września 2025). Jeśli grypa jest szeroko rozpowszechniona, a podejrzenie pozostaje, warto rozważyć potwierdzenie za pomocą RT-PCR lub innego testu molekularnego (CDC, 22 czerwca 2026).
Kiedy należy zgłosić się do lekarza z objawami grypy?
Należy wcześnie szukać pomocy medycznej, jeśli ma się powyżej 60 lat lub poniżej 2 lat, choruje się przewlekle, jest się w ciąży albo jeśli objawy nie ustępują w ciągu kilku dni (FAQ RKI, 29 września 2025). Objawy alarmowe to duszność, uporczywy ból w klatce piersiowej lub brzucha, splątanie, drgawki lub nawrót objawów po ich ustąpieniu (CDC, 26 sierpnia 2024).
Czy można mieć grypę i COVID-19 jednocześnie?
Jednoczesne zakażenie grypą i COVID-19 jest możliwe, ale rzadkie (CDC, 17 września 2024). Na podstawie samych objawów nie można odróżnić tych chorób, dlatego konieczne jest wykonanie testu. Aby bezpośrednio porównać objawy z RSV i COVID-19, zobacz grypa, RSV i COVID-19: porównanie objawów.
Czy istnieje coś takiego jak grypa 24-godzinna?
Nie jako forma grypy. „Grypa 24-godzinna" to potoczne określenie, a nie rozpoznanie. Krótkotrwałe, nagłe epizody wymiotów i biegunki są często spowodowane norowirusem, który bywa nazywany „grypą żołądkową", ale nie ma związku z grypą (CDC, 24 kwietnia 2024); objawy trwają około 12 do 48 godzin (RKI, 29 listopada 2019), a większość osób wraca do zdrowia w ciągu 1 do 3 dni (CDC, 24 kwietnia 2024).
Kiedy pomagają leki przeciwwirusowe?
Leki przeciwwirusowe są wydawane na receptę i działają najlepiej w ciągu 48 godzin od wystąpienia objawów, skracając chorobę o około 1 dzień (CDC, 2 września 2025). Rozważa się ich stosowanie, gdy grozi ciężki przebieg choroby lub gdy ryzyko jest podwyższone (RKI, styczeń 2026). W przypadku braku czynników ryzyka zwykle wystarcza leczenie objawów (RKI).
Źródła
Ostatnia aktualizacja: wrzesień 2026.
- Robert Koch Institute (RKI): RKI Guide to Influenza (diseases caused by seasonal influenza viruses), 14 stycznia 2026.
- Robert Koch Institute (RKI): ARE weekly reports 2026 (weeks 11, 12 and 13), marzec 2026.
- Robert Koch Institute (RKI): ARE monthly report, weeks 32 to 35 of 2026, dane na dzień 1 września 2026.
- Robert Koch Institute (RKI): ARE monthly report, weeks 24 to 27 of 2026, lipiec 2026.
- Robert Koch Institute (RKI): ARE monthly report, weeks 28 to 31 of 2026, 5 sierpnia 2026.
- Robert Koch Institute (RKI): ARE report: summary of the epidemiological situation, week 38 of 2026, 23 września 2026.
- Robert Koch Institute (RKI): Influenza: flu season and flu wave (FAQ), 15 września 2026.
- Robert Koch Institute (RKI): Surveillance of acute respiratory infections (FAQ), 15 września 2026.
- Robert Koch Institute (RKI): FAQ on acute respiratory infections: what to do if you suspect influenza or COVID-19?, 29 września 2025.
- Robert Koch Institute (RKI): FAQ on acute respiratory infections: protecting yourself and others from infection, 15 września 2026.
- Robert Koch Institute (RKI) / STIKO: Vaccination against influenza: vaccination recommendation (FAQ), 10 września 2026.
- Robert Koch Institute (RKI) / STIKO: Vaccination against influenza: who is the vaccination recommended for? (FAQ), 17 lipca 2025.
- Robert Koch Institute (RKI): Epidemiological Bulletin 4/2026 (STIKO recommendations), 22 stycznia 2026.
- Robert Koch Institute (RKI) / STIKO: Vaccination against influenza: high-dose and MF-59-adjuvanted vaccine (FAQ), 8 września 2025.
- Robert Koch Institute (RKI): RKI Guide to Norovirus Gastroenteritis, 29 listopada 2019.
- Paul-Ehrlich-Institut: Influenza vaccines: strain adaptation completed and first batches released, 27 sierpnia 2026.
- Paul-Ehrlich-Institut: FAQ: in vitro diagnostic devices (IVDR), 3 listopada 2025.
- ECDC: Threat Assessment Brief: assessing the risk of influenza for the EU/EEA with increasing circulation of A(H3N2) subclade K, 20 listopada 2025.
- ECDC: Communicable Disease Threats Report, week 38, 12 to 18 September 2026, 18 września 2026.
- ECDC: Communicable Disease Threats Report, week 8, 14 to 20 February 2026, 20 lutego 2026.
- ECDC: Early estimates of seasonal influenza vaccine effectiveness, weeks 41 to 49, 2025, 19 grudnia 2025.
- Kirsebom FCM et al. (Eurosurveillance): Early influenza virus characterisation and vaccine effectiveness in England in autumn 2025, 20 listopada 2025.
- World Health Organization (WHO): Recommendations for influenza vaccine composition for the 2026-2027 northern hemisphere season, 27 lutego 2026.
- World Health Organization (WHO): Influenza (seasonal), fact sheet, 28 lutego 2025.
- CDC: Signs and Symptoms of Flu, ostatnia aktualizacja 26 sierpnia 2024.
- CDC: Clinical Signs and Symptoms of Influenza, ostatnia aktualizacja 4 lutego 2026.
- CDC: How Flu Spreads, ostatnia aktualizacja 17 września 2024.
- CDC: Similarities and Differences between Flu and COVID-19, ostatnia aktualizacja 17 września 2024.
- CDC: Rapid Influenza Diagnostic Tests (clinician guidance), ostatnia aktualizacja 22 czerwca 2026.
- CDC: Treatment of Flu, ostatnia aktualizacja 2 września 2025.
- CDC: Flu: What To Do If You Get Sick, ostatnia aktualizacja 30 sierpnia 2024.
- CDC: Influenza Antiviral Medications: Summary for Clinicians, ostatnia aktualizacja 10 marca 2026.
- CDC: Preventing Spread of Respiratory Viruses When You're Sick, ostatnia aktualizacja 18 sierpnia 2025.
- CDC: Flu Season, ostatnia aktualizacja 26 września 2025.
- CDC: Weekly US Influenza Surveillance Report (FluView), week 16 of 2026, opublikowano 1 maja 2026.
- CDC: Weekly US Influenza Surveillance Report (FluView), week 37 of 2026, opublikowano 25 września 2026.
- CDC: About Norovirus, ostatnia aktualizacja 24 kwietnia 2024.
- NHS: Flu, ostatnia weryfikacja strony 3 lutego 2026.
- Carrat F et al.: Time Lines of Infection and Disease in Human Influenza: A Review of Volunteer Challenge Studies, American Journal of Epidemiology, 2008.
- Eşki A et al.: Comparison of Clinical Presentations and Disease Severity of Children Hospitalized with Influenza A and B, Turkish Archives of Pediatrics, 2024.
- Chartrand C et al.: Accuracy of Rapid Influenza Diagnostic Tests: A Meta-analysis, Annals of Internal Medicine, 2012.
- Merckx J et al.: Diagnostic Accuracy of Novel and Traditional Rapid Tests for Influenza Infection Compared With RT-PCR, Annals of Internal Medicine, 2017.
- Geyer RE et al.: Diagnostic Accuracy of an At-Home, Rapid Self-test for Influenza, JMIR Public Health and Surveillance, 2022.
- Meyer M et al.: Diagnostic Performance of a Combined Rapid Antigen Test for Detecting SARS-CoV-2, Influenza Virus, and RSV in Symptomatic Patients, Journal of Medical Virology, 2025.
- Tenforde MW et al.: Timing of Influenza Antiviral Therapy and Risk of Death in Adults Hospitalized With Influenza-Associated Pneumonia, Clinical Infectious Diseases, 15 lutego 2025.
- Infectious Diseases Society of America (IDSA): Clinical Practice Guidelines 2018 Update on Diagnosis, Treatment, Chemoprophylaxis, and Institutional Outbreak Management of Seasonal Influenza, 19 grudnia 2018.
- Bundesinstitut für Öffentliche Gesundheit (BIÖG): Pathogen profile: flu (influenza), kwiecień 2018.
- Hariyanto TI: Influenza A(H3N2) subclade K (J.2.4.1): epidemiology in Asia, clinical context, and the "superflu" framing, New Microbes and New Infections, 12 stycznia 2026.
